پدافند در جنگ

1392/6/27 چهارشنبه

خارک،جزیره استقامت

 

مروری کوتاه بر عملکرد پدافندهوایی در جزیره خارک

 

خارک (خارگ) یا جزیره خارک، جزیره‌ای دارای اهمیت فراوان اقتصادی وموقعیت خاص در جهان از نظر صدور نفت  می باشد.این جزیره در ۳۸ کیلومتری ساحل ایران (بندر گناوه) در خلیج فارس و جزئی از استان بوشهر واز توابع شهرستان بوشهر محسوب می شود. شهر خارک به مرکزیت بخش خارک دارای  ۸۱۹۶ نفر جمعیت دارد. همچنین این جزیره  در حدود ۵۷ کیلومتری شمال غربی بوشهر و ۳۰ کیلومتری بندر ریگ واقع شده است. دارای ۸ کیلومتر طول (شمال- جنوب) و ۴ کیلومتر عرض می‌باشد. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا حدود ۳ متر و از نظر موقعیت جغرافیایی در ۲۹ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۲۰ دقیقه طول شرقی قرار دارد.جزیره خارک دارای تابستانهای گرم همراه با شرجی ورطوبت محلی و به ندرت بارندگی می باشد.طول دوره گرما در این جزیره حدود 8 ماه می باشد. در اواخر پاییز بخصوص آذر ماه باران های پاییزی شروع می شود که کیفیت هوا را بهبود می بخشد. زمستان جزیره کوتاه است.

************

جزیره خارک که ترمینال اصلی فروش نفت ایران در زمان جنگ محسوب و روزی 2میلیون بشکه نفت از آنجا صادر می شد و بدین طریق 90% نیازهای ارزی  ایران را تامین  می کرد بصورت مکرردر معرض گزند وآسیب عراقیها قرار داشت اما پدافند هوایی قوی جمهوری اسلامی ایران مانعی در برابر آسیب دیدگی  کامل این جزیره در برابر عراقیها و متحدان پشت پرده اش بود.

در بهمن ماه 1361 خبرگزاریهای جهان از تقاضای عراق از فرانسویها مبنی بر دریافت هواپیماهای دریایی سوپراتاندارد خبر دادند. سوپراتانداردها هواپیمای مناسب عملیاتهای هوابه دریا و دارای سرعتی معادل 1200 کیلومتر در ساعت می باشند. این هواپیما قادر به طی مسافت 7200 کیلومتری در عملیات می باشد وبا توجه به تجهیز این هواپیما به رادارهای مخصوص چند کاره قادر به ردیابی و شلیک به  کشتیها تا فاصله 130 کیلومتری  می باشد. لذا این هواپیماها جهت انهدام هدف نیاز به نزدیک شدن به هدف ندارد. چند ماه بعد از پخش خبر فوق، خبر گزاریها خبر موافقت فرانسه نسبت به تحویل 5 فروند جنگنده سوپراتاندارد مجهز به موشکهای اگزوسه به عراق را اعلام کردند البته بعد ها تحویل 5فروند سوپراتاندارد به اجاره یا قرض دادن 5 فروند سوپراتاندارد تغییر یافت.همزمان جنگ رسانه ای خبرگزاریهای غربی و عراقیها آغاز شد آنها در تبلیغات خود بیان داشتند که"عملکرد هواپیماهای سوپراتاندارد و موشکهای اگزوسه مناسب بوده و کارایی خود را در جنگ فالکلند به اثبات رسانده اند" ویا"دفاع ضد هوایی ایران در مقابله با هواپیماهای سوپراتانداردناتوان است"و اینکه "سوپراتانداردهای فرانسوی برای منهدم کردن جزیره خارک به عراق تحویل داده می شود"    چندی بعد رسانه های خبری جهان خبر از تحویل  هواپیماهای میراژ F1 با توانایی  شلیک موشک اگزوسه به عراق تا پایان سال مسیحی رادادند." همچنین در همین ایام خبر تقاضای دولت عراق از فرانسه جهت افزایش تعداد موشکهای اگزوسه (دریافتی در هر ماه) به 2برابر پخش شد.

این هجمه تبلیغاتی توسط خبر گزاریهای آلمان غربی، خبر گزاری بی بی سی و .....و رادیوهای رژیم صهیونستی، عراق، سوئیس، آمریکاو ... روزنامه های وال استریت ژورنال، لوس آنجلس تایمز  کریستین ساینس مانیتورو......انجام می شد.

البته فرمایشات  امیدبخش رهبر کبیر انقلاب اسلامی ، ایمان قوی، سد آتش مستحکم پدافند هوایی  درخارک، استقرار سامانه های پدافند هوایی بر روی کشتی ها، انهدام چندین فروند میراژ، ابتکار عمل ساخت گویهای فلزی و اشتفاده از کشتی های غرق شده جهت انحراف موشکهای اگزوسه در اطراف جزیره خارک و سایر اقدامات انجام شده در کم اثر نمودن جنگ روانی دشمن در ارتباط با سوپراتاندارد کاملا موثر بود به گونه ای که شعار کودکان ایرانی  این بودکه"سوپراتاندارد را دود هوا می کنیم ...." .

پس از شکست پروژه فوق لیبراسیون در گزارشی می نویسد که"تحویل سوپراتاندارد ها [به عراق ] یک سلاح جنگ روانی است  زیرا این هواپیما قادر به انهدام ترمینال نفتی خارک نیست و..."  در واقع عراق پیش بینی کرده بود که در کوتاه ترین مدت می تواند ایران را از منبع اصلی درآمد نفتی محروم سازد وبابمباران جزیره خارک وسایر تاسیسات نفتی ایران شریان حیاتی اقتصادی ایران را قطع کند،امادرعمل پیشبینی صدام محقق نشد زیرا نیروی هوایی عراق درنابودی ووارد نمودن ضربات اساسی به تاسیسات نفتی ایران در خارک ناتوان بود. بنا به ادعای عراقیها در 6 ماهه اول 1364 بیش از 800 پرواز جنگی به قصد انهدام تاسیسات نفتی خارک انجام شد در همین ایام(24/5/64) صدام مدعی یکسان شدن جزیرهخارک با خاک می شود که با توجه به ادعاهای قبلی صدام در خصوص انهدام کامل جزیره خارک ،این مسئله از سوی امام امت به سخره گرفته می شود و امام (ره) در این خصوص می فرمایند (مگر صدام قبلا نگفته بود که جزیره خارک را نابود کرده است چیزی که نابود شده که دیگر نیازی به نابودی مجدد ندارد ...) .در این میان آنچه که غیر قابل انکار است عملکرد خوب پدافندهوایی جهت دفاع از جزیره خارک  است.

ابتکارات پدافندهوایی در دفاع از جزیره خارک:

یکی از ابتکارات جالب کارکنان پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در دفاع از جزیره خارک و در طول جنگ که بر اثر مهارت وسطح آموزش بالای آنهاحاصل شده بود انهدام موشکهای رها شده از هواپیماها و هلی کوپترهای عراقی به سمت مناطق ونقاط آسیب پذیر بود.این در حالی بود که ایران در زمان جنگ هرگز به سامانه های پدافند هوایی ضد موشک مجهز نبود .این ابتکار در مقابل موشکهای عراقی نیز به کار گرفته شد و موفقیت آمیز بود یکی از فرماندهان پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در زمان جنگ ،در مصاحبه خود با یکی از نشریات با بیان خاطراتی از این ابتکار،به بالا رفتن هزینه حمله عراقیها پس از دستیابی پدافند هوایی ایران به این ابتکار اشاره می کند.این ابتکار نه تنها منجر به نابودی موشکهای هوابه سطح اگزوسهعراقی بر فراز خارک شدبلکه در موارد بسیاری موشکهایC601نیز طعمه سامانه های پدافندهوایی جمهوری اسلامی ایران در خارک شدند.

در خصوص عملکرد پدافندهوایی یکی از مسئولان شرکت نفت می گوید:  «  مناطق عملیاتی و سکوهای شرکت نفت فلات قاره ایران در سال‌ای جنگ شاهد بیشترین حملات دشمن بعثی و در خط مقدم جبهه قرار داشته است. در این خصوص بیشترین حملات در مناطق خارگ و بهرگان انجام شده و پس از آن مناطق لاوان و سیری نیز آماج حملات دشمن قرار داشتند.

درکنار تولید نفت در این شرکت، وجود امنیت بسیار مهم و حیاتی است و در طی 8 سال جنگ تحمیلی، نقش پدافند هوایی در حفظ امنیت تولید بسیار تاثیرگذار بوده است. پدافند هوایی در طی این سالها باعث ایجاد آرامش خاطر در همکاران این شرکت در طول 8 سال دفاع مقدس و هم‌اکنون شده است.گر چه تعدادی از همکاران ما و نیروهای پدافند به درجه رفیع شهادت نائل شدند اما این فداکاری‌ها باعث شد تولید نفت در طی سالهای جنگ تحمیلی حتی لحظه‌ای متوقف نشود و آرامش وامنیت حال حاضرکشور مدیون این فداکاری‌ها ورشادت‌هاست.

تمامی تأسیسات مهم و حیاتی از جمله تأسیسات نفتی تحت پوشش پدافند هوایی قرار دارد و شریان‌های اقتصاد کشور توسط این نیرو حفاظت می‌شوند. پدافند هوایی این اطمینان را می‌دهد که از تأسیسات مهم کشور از جمله تأسیسات نفتی و هسته‌ای جانانه دفاع کند.»

شهدای پدافندهوایی

دفاع جانانه دلیرمردان پدافندهوایی در خارک تا سالیان سال زبانزد همگان خواهد بود.در طول سالهای دفاع مقدس ،شهدای گرانقدر پدافندهوایی در خارک شاهدین همیشه زنده  تاریخ این مرزو بوم براستقامت پدافندهوایی در خارک خواهند بود.روحشان شاد وراهشان پر رهرو باد.

 

 منابع:

1.ویکی پدیا فارسی

2.وبگاه ارتش جمهوری اسلامی ایران

3-جهانفر،رضا،اولویت اول،در دست انتشار توسط نشرآجا

3-جهانفر،رضا،مقاله حافظان آسمان،مجله صف،مهرماه 1389،شماره 359،ص66 الی77

4-پرتال اطلاع رسانی شرکت نفت فلات قاره ایران-  سخنرانی مهندس سلیمانی مدیر امور تولید شرکت نفت فلات قاره ایران  در خصوص پدافندهوایی -چهارشنبه 6 مهر 1390-8:54:40 -

5-تاریخ نظامی جنگ تحمیلی  تا 31 شهریور جلد2–ص25

6-ویژه نامه رزمایش مدافعان آسمان ولایت2-ص23

7- مجموعه مقالات همایش جنگ روانی ـ به کوشش حسین حسینی و ... ـ پژوهشکده علوم دفاعی دانشگاه امام حسین(ع) ـ تهران- 1377

         

 

 

 
 
امتیاز دهی